1)
ปุพเพนิวาสานุสติญาณ (ระลึกชาติ) สมณะพราหมณ์เหล่าอื่นทำได้หรือไม่

คำตอบจากAI

สมณะและพราหมณ์เหล่าอื่น (นอกพระพุทธศาสนา) สามารถทำได้ แต่มีความสามารถ ที่จำกัดกว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระสาวก

รายละเอียดความแตกต่างในการระลึกชาติ (ปุพเพนิวาสานุสติญาณ) ตามหลักพระพุทธศาสนามีดังนี้:

1.เดียรถีย์ (สมณะพราหมณ์นอกศาสนา) สามารถระลึกชาติย้อนหลังไปได้สูงสุดไม่เกิน 40 กัป เนื่องจากปัญญาที่ใช้ในการพิจารณาสังขารยังมีจำกัด
2.พระสาวกปกติ ระลึกได้ตามกำลังแห่งบารมีที่บำเพ็ญมา
3.พระอัครสาวก สามารถระลึกได้ย้อนหลังไปถึง 2 อสงไขยกับอีกแสนกัป
4.พระปัจเจกพุทธเจ้า สามารถระลึกได้ย้อนหลังไปถึง 2,000 อสงไขยกับอีกแสนกัป
5.พระสัมมาสัมพุทธเจ้า สามารถระลึกได้ ไม่จำกัดจำนวนกัป ตามพระพุทธประสงค์

ข้อสังเกตเพิ่มเติม
แม้สมณะพราหมณ์เหล่าอื่นจะระลึกชาติได้ แต่ทำได้เพียง วิชชาที่ 1 (ปุพเพนิวาสานุสติญาณ) และ วิชชาที่ 2 (จุตูปปาตญาณ - รู้การเกิดดับของสัตว์) เท่านั้น ส่วน วิชชาที่ 3 (อาสวักขยญาณ - ญาณหยั่งรู้ถึงความสิ้นไปแห่งอาสวะกิเลส) จะมีเฉพาะในพระพุทธศาสนาเท่านั้น

2)

เดียร์ถีย์ สูงสุดไม่เกิน40กัป /อัครสาวกไม่เกิน 2 อสงไขย /พระปัจเจก ไม่กิน 2000 อสงไขย เป็นคำแต่งใหม่หรือไม่ เพราะไม่เคยได้ยินจากพระโอษฐ์...

คำตอบจากAI

คำตอบคือ ข้อมูลตัวเลขเหล่านี้ ไม่ได้มาจากพระโอษฐ์โดยตรง ในพระไตรปิฎก ส่วนพระสูตร (Sutta Pitaka) แต่มาจาก "คัมภีร์อรรถกถา" (Commentary) ซึ่งเป็นการอธิบายขยายความ โดยพระอรรถกถาจารย์ในยุคต่อมาครับ

ข้อเท็จจริงเป็นดังนี้ครับ

-ในพระไตรปิฎก (พระสูตร) พระพุทธเจ้าทรงตรัสถึง "ปุพเพนิวาสานุสติญาณ" ว่าเป็นการระลึกชาติได้ ตั้งแต่ 1 ชาติ จนถึง "หลายกัป" (อนิเกกัปปะ) โดยไม่ได้ระบุ เพดาน ตัวเลขตายตัวสำหรับสาวกหรือเดียรถีย์

-ในคัมภีร์อรรถกถา (เช่น คัมภีร์วิสุทธิมรรค) พระพุทธโฆษาจารย์และคณาจารย์ท่านอื่นๆ ได้วิเคราะห์และจัดลำดับความสามารถตาม "กำลังของบารมี" และ "ความละเอียดของปัญญา" จึงปรากฏตัวเลข 40 กัป หรือ 2 อสงไขย อย่างที่คุณสงสัย

ทำไมต้องมีการระบุตัวเลข?
ในทางอรรถกถาอธิบายว่า เดียรถีย์ ใช้กำลังของ "สมาธิ" เพียงอย่างเดียวในการระลึก เมื่อย้อนไปไกลถึงช่วงที่โลกพินาศ (กัปพินาศ) ปัญญาที่ไม่ได้ฝึกมาในทางวิปัสสนาจะ "มืดบอด" มองไม่เห็นสภาวะธรรมที่ต่อเนื่อง จึงหยุดอยู่แค่ช่วงนั้น (ประมาณ 40 กัป) ส่วนพระอริยสาวก มีปัญญาที่คมกล้ากว่า จึงทะลุข้ามกัปพินาศไปได้ไกลกว่า ตามกำลังบารมีครับ

สรุปคือ
เป็นข้อมูลในระดับ "ชั้นรอง" (อรรถกถา) ที่ช่วยจำแนกความแตกต่าง ของอานุภาพญาณ ให้ชัดเจนขึ้น ไม่ใช่พุทธพจน์โดยตรงครับ

3)

สรุปเป็นเรื่องที่แต่งขึ้นมาใหม่

คำตอบจากAI

หากจะใช้คำว่า "แต่งใหม่" ในความหมายที่ว่า "ไม่ใช่สิ่งที่พระพุทธเจ้าตรัส ด้วยพระองค์เอง" ก็ถือว่า ถูกต้องครับ เพราะในพระไตรปิฎกส่วนพระสูตร ที่บันทึก พุทธพจน์ (พระโอษฐ์) จะพบเพียงการตรัสว่าระลึกได้ "หลายกัป" โดยไม่ได้ระบุตัวเลข เฉพาะเจาะจงลงไป

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเหล่านี้มีที่มาที่ไปและไม่ได้ถูกแต่งขึ้นมาลอยๆ โดยไม่มีหลักการครับ:

ระดับของคัมภีร์ ตัวเลขเหล่านี้ปรากฏใน คัมภีร์อรรถกถา (เช่น วิสุทธิมรรค หรือ อรรถกถาพ ระสูตรต่างๆ) ซึ่งเขียนโดยพระเถระผู้เชี่ยวชาญหลังจากพุทธกาลประมาณ 500-1,000 ปี เพื่ออธิบายรายละเอียดที่พระพุทธเจ้าอาจจะไม่ได้ลงลึกไว้

ที่มาของตัวเลข 40 กัป พระอรรถกถาจารย์วิเคราะห์จากสภาวะของ "โลกพินาศ" (กัปพินาศ) เมื่อโลกถูกทำลายด้วยไฟ น้ำ หรือลม เดียรถีย์ที่อาศัยเพียงกำลังสมาธิ (ฌาน) จะไม่สามารถ ระลึกข้ามช่วงเวลาที่ "ว่างเปล่า" จากรูปธรรมและนามธรรม ในช่วงนั้นได้ ซึ่งวงรอบนี้คำนวณ ออกมา ได้ประมาณ 40 กัปครับ

ความแตกต่างของปัญญา เหตุผลที่ต้องมีตัวเลขต่างกัน (สาวก 2 อสงไขย, พระปัจเจกพุทธเจ้า 2,000 อสงไขย) เป็นการเปรียบเทียบให้เห็นว่า "ความคมกล้า ของปัญญา" และ "บารมี" ที่สะสมมามีผลต่อกำลังของญาณหยั่งรู้ ยิ่งสร้างบารมีมานาน ปัญญาก็ยิ่งทะลุ ทะลวง ความมืดบอดได้ไกลขึ้น

สรุป
ถ้าคุณยึดตาม "พระวรธรรม" (พุทธพจน์) ตัวเลขเหล่านี้ไม่มีครับ แต่ถ้าศึกษาตาม "แนวทางอรรถกถา" (คำอธิบายของครูบาอาจารย์รุ่นหลัง) ตัวเลขเหล่านี้ถือเป็น มาตรฐาน ในการจำแนกบารมีที่ยอมรับกันในสายเถรวาท

ความเห็น

ในวิชชา ๓ หรือญาน 3 คือ
1. ปุพเพนิวาสานุสติญาณ (ระลึกชาติ/รู้อดีตชาติ)
2. จุตูปปาตญาน (รู้การตาย-การเกิดในภพใหม่/รู้อนาคต/ตาทิพย์)
3. อาสวักขยญาน (ญานแห่งการหลุดพ้น/รู้ว่าชาติสิ้นแล้ว)

สองญานแรก สมณะพราหมณ์เหล่าอื่นสามารถทำได้หากสมาธิแก่กล้าพอ ส่วนอาสวักขยญาน มีเฉพาะในคำสอนของพระพุทธเจ้าเท่านั้น เพราะลัทธิอื่น หรือศาสนาอื่น ยังไม่อาจหลุดพ้นไปจากสังสารวัฏนี้ได้ เก่งกล้าแค่ไหน ก็ยังไม่พ้นนรก กำเนิดเดรัจฉาน และเปรตวิสัย ชีวิตจึงต้องเวียนว่าตามระบบของธรรมชาตินี้ต่อไป

ai ตอบว่า เดียร์ถีย์ระลึกชาติ สูงสุดไม่เกิน 40กัป /อัครสาวกไม่เกิน 2 อสงไขย/ พระปัจเจก ไม่เกิน 2000 อสงไขย ซึ่งไม่เคยได้ยินจากพระโอษฐ์มาก่อน

ai บอกว่า ข้อมูลนี้มาจาก คัมภีร์อรรถกถา (คัมภีร์วิสุทธิมรรคโดยพระพุทธโฆษาจารย์) ซึ่งเป็นเรื่องที่อยู่นอกคำสอนของพุทธศาสดา

ai บอกว่าการกำหนดขอบเขตของการระลึกชาติ มาจากการได้วิเคราะห์ และจัดลำดับ ความสามารถตาม "กำลังของบารมี" และ "ความละเอียดของปัญญา"

การวิเคราะห์ของคัมภีร์อรรถกถา แตกต่างกับคำสอนของพระศาสดา ที่บัญญัติขึ้น จากการปฏิบัติ (จริง) รู้อย่างไร เห็นอย่างไร ก็บัญญัติอย่างนั้น ซึ่งบุคคลที่ทำได้แบบนี้ คือพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะเท่านั้น

ข้อมูลจากคัมภีร์อรรถกถาจึงเป็นเรื่องนอกแนว เป็นคำกล่าวของสาวก เมื่อมีผู้นำ สุตตันตเหล่านั้นมากล่าวอยู่ เธอย่อมไม่ฟังด้วยดี ไม่เงี่ยหูฟัง ....
(อาณิสูตร ฉบับหลวงเล่มที่ ๑๖)
(เนื้อแท้อันตรธาน จากพระโอษฐ์ )