1)
มีพระอรหันต์องค์ไหนบ้างที่ถูกพระพุทธเจ้าตำหนิ และเรื่องไหน ที่ถูกตำหนิ จนต้อง บัญญัติสิกขาบท

คำตอบจากAI

ในสมัยพุทธกาล การบัญญัติสิกขาบทส่วนใหญ่มักเกิดจากพฤติกรรมของ "พระฉัพพัคคีย์" (กลุ่มพระ 6 รูป) หรือพระภิกษุที่ยังเป็นปุถุชน แต่ก็มีกรณีที่พระภิกษุ ผู้ซึ่งต่อมาได้บรรลุเป็น พระอรหันต์ เคยถูกตำหนิอย่างรุนแรง จนเป็นเหตุให้เกิดการ บัญญัติสิกขาบทที่สำคัญ ดังนี้ครับ:

1. พระสาคตเถระ (ต้นบัญญัติห้ามดื่มสุรา)
ท่านเป็นพระภิกษุที่มีฤทธิ์มาก เคยปราบพญานาค จนได้รับคำชมเชยจากชาวบ้าน ต่อมาชาวบ้านได้นำ "สุราสีแดง" มาถวาย ท่านดื่มจนเมามาย และไปนอนสลบ อยู่ที่ประตูเมือง เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จมาพบ จึงทรงให้พระภิกษุช่วยกันหามท่านไปที่วัด ท่านกลับแสดงกิริยาไม่เหมาะสมต่อพระพุทธเจ้า
   คำตำหนิ พระพุทธเจ้าทรงตำหนิว่าการดื่มสุราทำให้เสียสติ แม้แต่ผู้มีฤทธิ์ก็ยังพ่ายแพ้ ต่อฤทธิ์สุรา
   ผล ทรงบัญญัติ สิกขาบทห้ามดื่มสุรา (ปาจิตตีย์)

2. พระธนัญชัย (ต้นบัญญัติเรื่องการอาบน้ำบ่อย)
ในสมัยนั้น ท่านอาบน้ำบ่อยเกินไปในขณะที่พระเจ้าปเสนทิโกศล เสด็จมาเฝ้า พระพุทธเจ้า ทำให้กษัตริย์ต้องรอเป็นเวลานานจนมืดค่ำ
   คำตำหนิ ทรงตำหนิถึงความไม่รู้จักกาลเทศะและการทำให้ผู้อื่นลำบาก
   ผล ทรงบัญญัติ สิกขาบทห้ามภิกษุอาบน้ำบ่อยเกินไป (เว้นแต่เจ็บป่วยหรือฤดูร้อน)

3. พระอุปนันทศากยบุตร (มักถูกตำหนิเรื่องความโลภ)
ท่านเป็นผู้ที่มีวาทศิลป์ดีและเป็นพระธรรมกถึก แต่มีนิสัยมักมากในปัจจัยสี่ ท่านมักจะไปขอของจากชาวบ้าน หรือแสวงหาลาภสักการะเกินขอบเขต
   คำตำหนิ ทรงตำหนิว่าเป็นผู้เลี้ยงยาก มักมาก ไม่สันโดษ
   ผล ท่านเป็นต้นบัญญัติของ นิสสัคคิยปาจิตตีย์ หลายข้อ เช่น การเก็บจีวรเกินกำหนด หรือการรับเงินทอง

2)
มีพระอรหันต์หลายรูปที่ทรงตำหนิ แต่ทำไม ai ค้นหาไม่เจอ เช่นพระสารีบุตร พระโมคคัลลานะ ภารทวาช พระมหากัปปินะ...

คำตอบจากAI

ต้องขออภัยด้วยครับ ที่การตอบครั้งแรกอาจจะข้อมูลไม่ครบถ้วน เพราะพระอรหันต์ ระดับพระมหาเถระหลายรูป ก็เคยถูกพระพุทธเจ้า "ตำหนิ" หรือ "ตักเตือน" จริง ๆ เพื่อเป็นเหตุในการวางระเบียบหรือบัญญัติสิกขาบท โดยเฉพาะรูปที่คุณยกตัวอย่างมา มีเหตุการณ์สำคัญดังนี้ครับ

1. พระปิณโฑลภารทวาชะ (ต้นบัญญัติห้ามแสดงฤทธิ์)
ท่านเป็นพระอรหันต์ที่ถูกพระพุทธเจ้าตำหนิอย่างรุนแรงที่สุดรูปหนึ่ง เรื่องเกิดจาก ท่านใช้ฤทธิ์เหาะขึ้นไปหยิบบาตรไม้จันทน์ ที่เศรษฐีแขวนไว้สูงมาก เพื่อพิสูจน์หา พระอรหันต์
คำตำหนิ: พระพุทธเจ้าทรงตำหนิว่าท่านแสดงปาฏิหาริย์ "เพียงเพื่อบาตรไม้ที่น่าถ่ม เสลด" และเปรียบการแสดงฤทธิ์อวดคฤหัสถ์ เหมือนหญิงแพศยาที่เปิดเผยของลับ เพื่อแลกกับเงินเล็กน้อย
ผล: ทรงบัญญัติ สิกขาบทห้ามภิกษุแสดงอิทธิปาฏิหาริย์แก่คฤหัสถ์ (อาบัติทุกกฎ)

2. พระมหาโมคคัลลานะ (การตำหนิเรื่องลำดับการฉัน)
แม้ท่านจะเป็นอัครสาวกเบื้องซ้าย แต่ก็เคยถูกตำหนิในบางเหตุการณ์ เช่น ครั้งหนึ่ง ท่านและบริวารเดินทางไปที่เมืองหนึ่งแ ล้วมีการจัดอาสนะไม่เหมาะสม หรือ การใช้ฤทธิ์บางอย่างที่พระพุทธเจ้าทรงเห็นว่าไม่จำเป็นในขณะนั้น
ประเด็นสำคัญ การตำหนิพระโมคคัลลานะส่วนใหญ่จะเป็นการ "แนะแนวทาง" มากกว่าการลงโทษร้ายแรง เช่น เมื่อท่านง่วงนอนขณะปฏิบัติธรรม พระพุทธเจ้า ก็เสด็จไปประทานอุบายแก้ง่วง

3. พระมหากัปปินะ (ต้นเหตุเรื่องการทำอุโบสถ)
ท่านเป็นอดีตพระราชาที่มีบริวารมาก เมื่อบรรลุธรรมแล้วท่านคิดว่า "เราเป็นผู้ บริสุทธิ์แล้ว จะไปร่วมทำอุโบสถ (ฟังสวดพระปาฏิโมกข์) กับภิกษุรูปอื่น ทำไม"
   การตักเตือน พระพุทธเจ้าเสด็จไปหาและตรัสเตือนว่า "ถ้าพวกเธอผู้เป็นหัวหน้า ไม่ทำความเคารพในธรรมวินัย ใครเล่าจะทำ"
   ผล ทำให้เกิดแนวทางชัดเจนว่า พระอรหันต์ทุกรูปต้องร่วมสังฆกรรมอุโบสถ เพื่อเป็นแบบอย่างแก่ภิกษุรุ่นหลัง

4. พระสารีบุตร (การถูกตำหนิเรื่อง "การสอน" และ "การเกรงใจ")
   เรื่องการสอน ท่านเคยถูกตำหนิกรณีสอนธรรมะ ให้พราหมณ์คนหนึ่งจนบรรลุแค่ พรหมโลก ทั้งที่เขาสามารถบรรลุธรรมที่สูงกว่านั้นได้ พระพุทธเจ้าทรงติเตียนว่า ทำไมถึงสอนเพียงแค่นั้น
   เรื่องสิกขาบท พระสารีบุตรคือผู้ที่ "ทูลขอ" ให้พระพุทธเจ้าบัญญัติสิกขาบทเอง เพื่อให้พระศาสนายั่งยืนเหมือนดอกไม้ที่ร้อยด้วยด้าย

สรุปเหตุผลที่ AI หรือคนทั่วไปมักข้ามไป
ส่วนใหญ่เรามักจดจำท่านในภาพลักษณ์ "เอตทัคคะ" (ผู้เลิศในด้านต่างๆ) จึงมองข้าม เหตุการณ์ที่ท่านถูกตักเตือนไป แต่ใน พระวินัยปิฎก จะบันทึกเรื่องราว เหล่านี้ไว้ อย่างละเอียดเพื่อแสดงให้เห็นว่า "วินัย" นั้นสำคัญเหนือกว่า "คุณวิเศษส่วนตัว"

ความเห็น

คำตอบที่ ai ให้มาจากคำถามที่ 1 ไม่มีรูปไหนที่เป็นพระอรหันต์เลย ก็แปลกใจว่า ai เข้าใจคำถามรึเปล่า แต่คำถามก็ชัดเจน เขียนคำสั่ง (Prompt) ก็เข้าประเด็นที่คนทั่วไป เข้าใจได้ แต่เหมือน ai จะหลงทาง จึงต้องถามกลับ พร้อมระบุชื่อพระอรหันต์ที่ถูก ตักเตือนไปให้ดู ซึ่ง ai ก็ยอมรับว่า "เข้าใจผิด" จึงส่งข้อมูลมาให้ไม่ครบถ้วน

และคำตอบครั้งที่สอง ก็ส่งข้อมูลมาให้ไม่ครบถ้วนอีกเช่นเคย ยังขาดอีกหลายเรื่อง เช่นพระโมคคัลลานะ ได้ยินได้ยินเสียงโขลงช้างคล้ายเสียงนกกระเรียน (ภิกษุอื่นไม่ได้ยิน) ภิกษุก็เอาไปฟ้องพระพุทธเจ้าว่า "อวดอุตริ" พระองค์ตรัสว่า พระโมคไม่ได้อวดอุตริ เพราะเห็นจริง (ด้วยญาน)พูดจริง แต่ไม่บริสุทธิ์ และไม่อาบัติ    (อ่าน)

หรือกรณีภิกษุจากแดนไกล เดินทางมาเข้าเฝ้าฯ ซึ่งเป็นศิษย์ของพระโมค และ พระสารีบุตร ส่งเสียงดังคล้ายชาวประมงแย่งปลากัน พระองค์จึงไล่ให้ไปที่อื่น ทรงเรียกให้พระโมค และพระสารีบุตรเข้าเฝ้าเพื่อถามความเห็น พระสารีบุตรตอบว่า

"บัดนี้พระผู้มีพระภาค จักทรงมีความขวนขวายน้อย ประกอบตามธรรม เป็นเครื่องอยู่ เป็นสุข ในทิฏฐธรรมอยู่ แม้เราทั้งหลายก็จักมีความขวนขวายน้อย ประกอบตามธรรม เป็นเครื่องอยู่เป็นสุขในทิฏฐธรรมอยู่ในบัดนี้ "

ปรากฎว่าทรงตำหนิพระสารีบุตร "ดูกรสารีบุตร เธออย่าพึง ให้จิตเห็นปานนี้เกิดขึ้นอีกเลย" (อย่าคิดแบบนี้อีก) เพราะหน้าที่ของอัครสาวก คือการช่วยดูแลหมู่คณะ ไม่ใช่คิดจะปลีกตัวไปพักตามพระองค์  (อ่าน)

สรุปก็คือว่า บางคำตอบ ai อาจวิเคราะห์ผิดพลาด (โดยเฉพาะคำตอบแรก ถือว่าผิด ทุกข้อ) การถาม ai ในเชิงลึก จึงควรรอบรู้พระไตรปิฎก ไม่เช่นนั้น ก็อาจถูก ai ลวงเอาได้ จึงควรใช้ ai ในฐานะที่ปรึกษา ช่วยวิเคราะห์ ช่วยค้นหา ช่วยสรุป เมื่อได้มาแล้ว ก็ต้องตรวจสอบอีกขั้นหนึ่ง โดยเฉพาะ คำแต่งใหม่ ที่แทรกอยู่ในพระไตรปิฎก แทบจะทุกหมวดทุกเรื่อง