1)
สมัยพุทธกาล ภิกษุสามารถฟ้องร้องฆราวาสได้หรือไม่ พระวินัยเรื่องนี้มีหรือไม่

คำตอบจากAI

ในสมัยพุทธกาล ไม่มีพระวินัยข้อใดที่ห้ามภิกษุฟ้องร้องฆราวาสโดยตรง แต่โดย หลักการ และวิถีปฏิบัติของสงฆ์ การขึ้นโรงขึ้นศาลหรือการฟ้องร้อง ทางโลกเป็นเรื่องที่ "ไม่พึงกระทำ" เพราะขัดกับสมณวิสัยที่ต้องละวางความโกรธเคือง และการจองเวรครับ

อย่างไรก็ตาม มีรายละเอียดที่น่าสนใจดังนี้ครับ

พระวินัยเรื่องการฟ้องร้อง
ในพระวินัยส่วนใหญ่จะเน้นไปที่การฟ้องร้องกันเองระหว่าง "ภิกษุกับภิกษุ" (เช่น เรื่องอาบัติปาราชิกหรือสังฆาทิเสส) โดยห้ามภิกษุฟ้องร้องกันด้วยเรื่องไม่มีมูล หากทำ ถือว่ามีความผิดทางวินัย

กรณีของฆราวาส
หากภิกษุถูกฆราวาสทำร้ายหรือเบียดเบียน ปกติพระพุทธเจ้าจะทรงสอนให้ใช้ ความอดทน (ขันติ) หรือให้สงฆ์ประกาศ "คว่ำบาตร" (ตัสสนียกรรม) คือการไม่สมาคม ด้วย แทนที่จะไปดำเนินคดีตามกฎหมายบ้านเมือง

การดูแลสิทธิของวัด
ในกรณีที่ทรัพย์สินของวัด (ซึ่งถือเป็นของสงฆ์ส่วนรวม) ถูกบุกรุกหรือขโมย ภิกษุผู้ดูแล (อารามิกะ) หรือไวยาวัจกร (ฆราวาสผู้ช่วยวัด) มักจะเป็นผู้ดำเนินการแทน เพื่อไม่ให้ตัว ภิกษุต้องไปเกลือกกลั้วกับคดีความโดยตรง

สรุปคือ
แม้ไม่มีสิกขาบทห้ามเด็ดขาด แต่การที่ภิกษุไปฟ้องร้องฆราวาส ในศาล ทางโลก มักจะถูกตำหนิว่าเป็น "โลกวัชชะ" (ชาวบ้านติเตียน) เพราะดูไม่สำรวม และ ไม่สมกับ การเป็นผู้ปล่อยวางครับ