เว็บไซต์ อนาคามี เผยแพร่คำพระศาสดา เผยแพร่คำสอนตถาคต เว็บไซต์เผยแพร่พระสุตรคำสอนของพระพุทธเจ้า คลิปคำสอน คลิปสาธยายธรรม
ค้นหาคำที่ต้องการ            

ทบทวน นิสสัคคิยปาจิตตีย์ (ปัตตวรรคที่ ๓) เรื่องบาตร-ยารักษาโรค ไม่ให้สะสมเกินจำเป็น
ถามตอบแบบ ปุจฉา-วิสัชนา
2769
  6/8) พระไตรปิฎก เล่มที่ ๘ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๘ ข้อ [๔๙] - [๕๙]
 


(โดยย่อ)

ปัตตวรรคที่ ๓
การทบทวนสิกขาบทหมวด นิสสัคคิยปาจิตตีย์ อีก 10 ข้อ โดยใช้รูปแบบถาม-ตอบ เพื่อสรุป ความเป็นมาของการปรับอาบัติ สิกขาบทในวรรคนี้เน้นเรื่อง บาตร และ ยารักษาโรค เป็นหลัก ได้แก่ ห้ามภิกษุเก็บสะสมบาตรเกินความจำเป็น

ห้ามขอเปลี่ยนบาตรใหม่

หากบาตรเดิมยังไม่ชำรุดถึงขนาด, ห้ามเก็บรักษาเภสัช 5 (เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง น้ำอ้อย) ไว้เกิน 7 วัน และห้ามภิกษุแสวงหาผ้าอาบน้ำฝนหรือผ้าห่มนอกฤดูกาล รวมถึงห้ามภิกษุให้จีวร แก่ภิกษุอื่นแล้วกลับใจแย่งคืนมาในภายหลัง

พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติสิกขาบทเหล่านี้ ณ เมืองสาวัตถี และ เมืองราชคฤห์ โดยมีสาเหตุ มาจาก พฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม ของพระฉัพพัคคีย์ และพระอุปนันทศากยบุตร เพื่อจัดระเบียบ การบริโภค ใช้สอยเครื่องอัฐบริขารให้อยู่ในความพอดี ไม่เป็นภาระแก่ญาติโยม

เรื่องสำคัญของพระพุทธเจ้า
การบำเพ็ญบารมีในอดีตชาติ
การประสูติ แสงสว่าง แผ่นดินไหว
แสวงหาสัจจะบำเพ็ญทุกรกิริยา
ปัญจวัคคีย์หลีก สิ่งที่ตรัสรู้
ตรัสรู้ แสดงเทศนาปัญจวัคคีย์
ปลงสังขาร ปรินิพพาน
ลำดับขั้นการปรินิพพาน
เทวดาแสดงฤทธิ์ขณะถวายเพลิง
แบ่งพระสรีระออกเป็น ๘ ส่วน
 
พระไตรปิฎก 45 เล่ม
พระวินัยปิฎก 8 เล่ม
พระสุตตันตปิฎก 25 เล่ม
พระอภิธรรมปิฎก 12 เล่ม
ข้อมูลและโครงสร้างพระไตรปิฎก
ถาม-ตอบ กับ AI

 


 


6/8) พระไตรปิฎก เล่มที่ ๘ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๘ ข้อ [๔๙] - [๕๙]
ปริวาร

คำถามและคำตอบในปัตตวรรคที่ ๓

          [๔๙] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้เก็บอติเรกบาตรไว้เกิน ๑๐ วัน ณ ที่ไหน?
          ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
          ถ. ทรงปรารภใคร?
          ต. ทรงปรารภพระฉัพพัคคีย์.

          ถ. เพราะเรื่องอะไร?
          ต. เพราะเรื่องที่พระฉัพพัคคีย์เก็บอติเรกบาตร.
          มีบัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วย สมุฏฐาน ๒ คือ บางทีเกิดแต่กายกับวาจา มิใช่จิต บางทีเกิดแต่กายวาจากับจิต ...

          [๕๐] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้มีบาตร มีรอยร้าวหย่อน ๕ แห่ง ให้จ่ายบาตรใหม่ ณ ที่ไหน?
          ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ สักกชนบท.
          ถ. ทรงปรารภใคร?

          ต. ทรงปรารภพระฉัพพัคคีย์.
          ถ. เพราะเรื่องอะไร?
          ต. เพราะเรื่องที่พระฉัพพัคคีย์ผู้มีบาตรทะลุเพียงเล็กน้อยบ้าง ร้าวเพียงเล็กน้อย บ้าง เพียงเป็นรอยขีดบ้าง ก็ขอบาตรเป็นอันมาก.
          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

          [๕๑] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้รับประเคนเภสัชแล้วเก็บไว้เกิน ๗ วัน ณ ที่ไหน?
          ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
          ถ. ทรงปรารภใคร?
          ต. ทรงปรารภภิกษุหลายรูป.

          ถ. เพราะเรื่องอะไร?
          ต. เพราะเรื่องที่ภิกษุหลายรูปรับประเคนเภสัชแล้วเก็บไว้เกิน ๗ วัน.
          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วยสมุฏฐาน ๒ (เหมือนในกฐินสิกขาบท) ...

          [๕๒] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้แสวงหาผ้าอาบน้ำฝน เมื่อฤดูร้อนเหลือเกินกว่า ๑ เดือน ณ ที่ไหน?
          ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
          ถ. ทรงปรารภใคร?
          ต. ทรงปรารภพระฉัพพัคคีย์.

          ถ. เพราะเรื่องอะไร?
          ต. เพราะเรื่องที่พระฉัพพัคคีย์แสวงหาผ้าอาบน้ำฝน เมื่อฤดูร้อนเหลือเกินกว่า ๑ เดือน.
          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

          [๕๓] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ให้จีวรแก่ภิกษุเอง แล้วโกรธ น้อยใจ ชิงเอาคืนมาณ ที่ไหน?
          ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
          ถ. ทรงปรารภใคร?
          ต. ทรงปรารภท่านพระอุปนันทศากยบุตร.

          ถ. เพราะเรื่องอะไร?
          ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระอุปนันทศากยบุตร ให้จีวรแก่ภิกษุเองแล้วโกรธ น้อยใจ ชิงเอาคืนมา.
          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๓ ...

          [๕๔] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้ขอด้ายมาเอง ให้ช่างหูกทอจีวร ณ ที่ไหน?
          ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ กรุงราชคฤห์.
          ถ. ทรงปรารภใคร?
          ต. ทรงปรารภพระฉัพพัคคีย์.

          ถ. เพราะเรื่องอะไร?
          ต. เพราะเรื่องที่พระฉัพพัคคีย์ขอด้ายมาเองแล้ว ใช้ช่างหูกทอจีวร.
          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

          [๕๕] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้อันเขาไม่ได้ปวารณาไว้ก่อน เข้าไปหาช่างหูกของพ่อเจ้าเรือนผู้มิใช่ญาติ แล้วถึงความกำหนดในจีวร ณ ที่ไหน?
          ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
          ถ. ทรงปรารภใคร?
          ต. ทรงปรารภท่านพระอุปนันทศากยบุตร.

          ถ. เพราะเรื่องอะไร?
          ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระอุปนันทศากยบุตร เขาไม่ได้ปวารณาไว้ก่อน เข้าไปหา ช่างหูกของพ่อเจ้าเรือนผู้มิใช่ญาติ แล้วถึงความกำหนดในจีวร.
          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

          [๕๖] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้รับอัจเจกจีวร แล้วเก็บไว้ เลยสมัย จีวรกาล ณ ที่ไหน?
          ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
          ถ. ทรงปรารภใคร?
          ต. ทรงปรารภภิกษุหลายรูป.

          ถ. เพราะเรื่องอะไร?
          ต. เพราะเรื่องที่ภิกษุหลายรูปรับอัจเจกจีวร แล้วเก็บไว้เลยสมัยจีวรกาล.
          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วยสมุฏฐาน ๒ (เหมือนในกฐินสิกขาบท) ...

          [๕๗] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้เก็บจีวร ๓ ผืน ผืนใด ผืนหนึ่ง ไว้ในละแวกบ้าน แล้ว อยู่ปราศเกิน ๖ ราตรี ณ ที่ไหน?
          ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
          ถ. ทรงปรารภใคร?
          ต. ทรงปรารภภิกษุหลายรูป.

          ถ. เพราะเรื่องอะไร?
          ต. เพราะเรื่องที่ภิกษุหลายรูปเก็บจีวร ๓ ผืน ผืนใดผืนหนึ่งไว้ในละแวกบ้าน แล้วอยู่ปราศเกิน ๖ ราตรี.
          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วยสมุฏฐาน ๒ (เหมือนในกฐินสิกขาบท) ...

          [๕๘] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้รู้อยู่ น้อมลาภที่เขาน้อมมาจะถวายสงฆ์ มาเพื่อตนณ ที่ไหน?
          ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
          ถ. ทรงปรารภใคร?
          ต. ทรงปรารภพระฉัพพัคคีย์.

          ถ. เพราะเรื่องอะไร?
          ต. เพราะเรื่องที่พระฉัพพัคคีย์รู้อยู่ น้อมลาภที่เขาน้อมมาจะถวายสงฆ์ มาเพื่อตน.
มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วยสมุฏฐาน ๓ ...

ปัตตวรรค ที่ ๓ จบ

หัวข้อประจำวรรค
          [๕๙] อติเรกบาตร ๑ กับบาตรมีรอยร้าวหย่อน ๑ เภสัช ๑ ผ้าอาบน้ำฝน ๑ โกรธ
ชิงจีวร ๑ ช่างหูก ๒ สิกขาบท กับอัจเจกจีวร ๑ อยู่ปราศ ๖ ราตรี ๑ น้อมลาภมาเพื่อตน ๑


 
  โครงสร้างสุตตันตปิฎก (๒๕ เล่ม)
สุตตันตปิฎก
แบ่งเป็น ๕ นิกาย
(หมวด)    
๑ ทีฆทิกาย ๒ มัชฌิมนิกาย ๓ สังยุตตนิกาย ๔ อังคุตตรนิกาย ๕ ขุททกนิกาย
๕ นิกายโดยย่อ ๕ นิกายแบบลัดสั้น ๒๕ เล่มโดยย่อ ๒๕ เล่มตามหมวด ชุดเต็ม (เล่ม๙-๓๓)
           





หนังสือพุทธวจน ธรรมะของพระศาสดา
90 90 90 90
พุทธประวัติ ขุมทรัพย์ อริยสัจ
ภาคต้น
อริยสัจ
ภาคปลาย
ปฏิจจ ปฐมธรรม ตถาคต อนาคามี อินทรีย์
สังวร
สัตว์
สัตตานัง
ทาน
สกทาคามี
ฆราวาส
ชั้นเลิศ
มรรควิธี
ที่ง่าย
อริยวินัย เดรัจฉานวิชา กรรม สมถะ
วิปัสสนา
โสดาบัน อานา
ปานสติ
จิต มโน
วิญญาณ
ก้าวย่าง
อย่างพุทธะ
ตามรอย
ธรรม
ภพ ภูมิ
พุทธวจน
สาธยาย
ธรรม
สังโยชน์