4/8) พระไตรปิฎก เล่มที่ ๘ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๘ ข้อ [๒๗] - [๓๗]
ปริวาร

นิสสัคคิยกัณฑ์
คำถามและคำตอบในกฐินวรรคที่ ๑

           [๒๗] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้เก็บอติเรกจีวรล่วง ๑๐ วัน ณ ที่ไหน?
           ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครเวสาลี.
           ถ. ทรงปรารภใคร?
           ต. ทรงปรารภพระฉัพพัคคีย์.

           ถ. เพราะเรื่องอะไร?
           ต. เพราะเรื่องที่พระฉัพพัคคีย์เก็บอติเรกจีวร..
          มีบัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วย สมุฏฐาน ๒ คือ บางทีเกิดแต่กายกับวาจา มิใช่จิต บางทีเกิดแต่กายวาจา กับจิต ...

           [๒๘] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้อยู่ปราศจากไตรจีวรสิ้นราตรีหนึ่ง ณ ที่ไหน?
           ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
           ถ. ทรงปรารภใคร?
           ต. ทรงปรารภภิกษุหลายรูป.

           ถ. เพราะเรื่องอะไร?
           ต. เพราะเรื่องที่ภิกษุหลายรูป ฝากจีวรไว้ในมือของภิกษุทั้งหลายแล้ว มีแต่ผ้า อุตราสงค์ กับ ผ้าอันตรวาสก หลีกไปสู่จาริกในชนบท.
           มีบัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วย สมุฏฐาน ๒ คือ บางทีเกิดแต่กายกับวาจา มิใช่จิต บางทีเกิดแต่กายวาจากับจิต ...

           [๒๙] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้รับอกาลจีวร แล้วเก็บไว้เกิน เดือนหนึ่ง ณ ที่ไหน?
            ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
           ถ. ทรงปรารภใคร?
           ต. ทรงปรารภภิกษุหลายรูป.

           ถ. เพราะเรื่องอะไร?
           ต. เพราะเรื่องที่ภิกษุหลายรูปรับอกาลจีวร แล้วเก็บไว้เกินเดือนหนึ่ง.
           มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๒ คือ บางทีเกิดแต่กายกับวาจา มิใช่จิต บางทีเกิดแต่กาย วาจากับจิต ...

           [๓๐] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้ใช้ภิกษุณีมิใช่ญาติ ให้ซักจีวรเก่า ณ ที่ไหน?
           ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
           ถ. ทรงปรารภใคร?
           ต. ทรงปรารภท่านพระอุทายี.

           ถ. เพราะเรื่องอะไร?
           ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายี ใช้ภิกษุณีผู้มิใช่ญาติให้ซักจีวรเก่า.
           มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

           [๓๑] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้รับจีวรจากมือภิกษุณีผู้มิใช่ญาติ ณ ที่ไหน?
           ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ กรุงราชคฤห์.
           ถ. ทรงปรารภใคร?
           ต. ทรงปรารภท่านพระอุทายี.

           ถ. เพราะเรื่องอะไร?
           ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายี รับจีวรจากมือภิกษุณีผู้มิใช่ญาติ.
           มีบัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วย สมุฏฐาน ๖ ...

           [๓๒] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้ขอจีวรกะพ่อเจ้าเรือนก็ดี กะ แม่เจ้าเรือน ก็ดี ผู้มิใช่ญาติ ณ ที่ไหน?
           ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
           ถ. ทรงปรารภใคร?
           ต. ทรงปรารภท่านพระอุปนันทศากยบุตร.

           ถ. เพราะเรื่องอะไร?
           ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระอุปนันทศากยบุตร ขอจีวรกะเศรษฐีบุตรผู้มิใช่ญาติ.
           มีบัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วย สมุฏฐาน ๖ ...

           [๓๓] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้ขอจีวรยิ่งกว่านั้น กะพ่อเจ้าเรือนก็ดี กะแม่เจ้าเรือนก็ดี ผู้มิใช่ญาติ ณ ที่ไหน?
            ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
           ถ. ทรงปรารภใคร?
           ต. ทรงปรารภพระฉัพพัคคีย์.

           ถ. เพราะเรื่องอะไร?
           ต. เพราะเรื่องที่พระฉัพพัคคีย์ ไม่รู้ประมาณแล้วขอจีวรเป็นอันมาก.
           มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

           [๓๔] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้อันเขาไม่ได้ปวารณาไว้ก่อน เข้าไปหาพ่อเจ้าเรือนผู้มิใช่ญาติแล้วถึงการกำหนดในจีวร ณ ที่ไหน?
           ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
           ถ. ทรงปรารภใคร?
           ต. ทรงปรารภท่านพระอุปนันทศากยบุตร.

           ถ. เพราะเรื่องอะไร?
           ต. เพราะเรื่องท่านพระอุปนันทศากยบุตร เขาไม่ได้ปวารณาไว้ก่อนเข้าไปหา พ่อเจ้าเรือน ผู้มิใช่ญาติ แล้วถึงการกำหนดในจีวร.
           มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

           [๓๕] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้อันเขาไม่ได้ปวารณาไว้ก่อน เข้าไปหาพ่อเจ้าเรือนทั้งหลายผู้มิใช่ญาติแล้วถึงการกำหนดในจีวร ณ ที่ไหน?
           ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
           ถ. ทรงปรารภใคร?
           ต. ทรงปรารภท่านพระอุปนันทศากยบุตร.

           ถ. เพราะเรื่องอะไร?
           ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระอุปนันทศากยบุตร อันเขาไม่ได้ปวารณาไว้ก่อน เข้าไปหาพ่อ เจ้าเรือนทั้งหลายผู้มิใช่ญาติ แล้วถึงการกำหนดในจีวร.
           มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

           [๓๖] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ นั้น ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้ยังจีวรให้สำเร็จด้วยการทวงเกิน ๓ ครั้ง ยืนเกิน ๖ ครั้ง ณ ที่ไหน?
           ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.
           ถ. ทรงปรารภใคร?
           ต. ทรงปรารภท่านพระอุปนันทศากยบุตร.

           ถ. เพราะเรื่องอะไร?
           ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระอุปนันทศากยบุตร อันอุบาสกกราบเรียนว่า ขอพระคุณเจ้า จงรอ สักวันหนึ่ง ก็มิได้รอ.
          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

กฐินวรรค ที่ ๑ จบ

หัวข้อประจำวรรค

           [๓๗] อติเรกจีวร ๑ ราตรีเดียว ๑ อกาลจีวร ๑ ซักจีวรเก่า ๑ รับจีวรเป็นข้อที่ ๕ ขอจีวร ๑ ขอเกินกำหนด ๑ เขามิได้ปวารณา ๒ สิกขาบทกับทวง ๓ ครั้ง