เว็บไซต์ อนาคามี เผยแพร่คำพระศาสดา เผยแพร่คำสอนตถาคต เว็บไซต์เผยแพร่พระสุตรคำสอนของพระพุทธเจ้า คลิปคำสอน คลิปสาธยายธรรม
ค้นหาคำที่ต้องการ            

สังฆาทิเสสกัณฑ์ กัตถปัญญัติวาร การถาม-ตอบเพื่อสรุปสถานที่บัญญัติ บุคคลต้นเรื่อง และ สาเหตุการปรับอาบัตทั้ง 13 ข้อ 2765
  2/8) พระไตรปิฎก เล่มที่ ๘ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๘ ปริวาร ข้อ [๘] - [๒๒]
 


สังฆาทิเสสกัณฑ์
กัตถปัญญัติวาร


(โดยย่อ)

เนื้อหาในส่วนนี้
เป็นการนำ อาบัติสังฆาทิเสสทั้ง 13 ข้อที่เคยบัญญัติไว้ในคัมภีร์มหาวิภังค์ (เล่ม 1-2) มาปุจฉา-วิสัชนา (ถาม-ตอบ)

สรุปใจความสำคัญใน 3 ประเด็นหลัก ได้แก่
- สถานที่บัญญัติ (ทรงบัญญัติ ณ ที่ไหน)
- บุคคลต้นเรื่อง (ทรงปรารภใคร)
- สาเหตุหลัก ของเกิดของอาบัติ (สมุฏฐาน)
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1. กลุ่มสิกขาบทที่ทรงปรารภ "ท่านพระอุทายี" ณ กรุงสาวัตถี
เป็นข้อที่มีมูลเหตุมาจาก พฤติกรรมทางชู้สาว หรือความพยายามใกล้ชิด มาตุคาม ของพระอุทายี

    ข้อ [๘] สุกกวิสัฏฐิสิกขาบท (สิกขาบทที่ 1) ทรงบัญญัติเพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายี แกล้งทำ น้ำอสุจิให้เคลื่อน อาบัตินี้มี 1 พระบัญญัติ เกิดจากสมุฏฐานกายและจิต

    ข้อ [๙] กายสังสัคคสิกขาบท (สิกขาบทที่ 2) ทรงบัญญัติเพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายี มีความ กำหนัดแล้วไปถูกต้องกายกับมาตุคาม (จับมือ จับช้องผม หรือลูบคลำ) เกิดจากสมุฏฐานกายและจิต

    ข้อ [๑๐] ทุฏฐุลลวาจาสิกขาบท (สิกขาบทที่ 3) ทรงบัญญัติเพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายี พูดพาดพิงถึงทวารหนักทวารเบา เกี้ยวมาตุคามด้วยวาจาชั่วหยาบ เกิดจากสมุฏฐานวาจาและจิต

    ข้อ [๑๑] อัตตกามปาริจริยสิกขาบท (สิกขาบทที่ 4) ทรงบัญญัติ เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายี เอ่ยปากพูดล่อหญิงให้มาบำเรอความใคร่ให้ตนเอง เกิดจากสมุฏฐานวาจาและจิต

    ข้อ [๑๒] สัญจริตตสิกขาบท (สิกขาบทที่ 5) ทรงบัญญัติเพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายี ทำหน้าที่ เป็นสื่อกลาง (ชักสื่อ) ให้ชายหญิงรักใคร่หรือเป็นสามีภรรยากัน มี 1 พระบัญญัติ 4 พระอนุบัญญัติ เกิดจากสมุฏฐานกาย วาจา และจิต
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2. กลุ่มสิกขาบทเกี่ยวกับการสร้างเสนาสนะ (ที่อยู่อาศัย)
เป็นข้อที่มุ่งเน้น การจัดสร้างที่อยู่อาศัยให้ถูกต้อง ไม่เบียดเบียนชาวบ้าน และสิ่งแวดล้อม

    ข้อ [๑๓] กุฏิการสิกขาบท (สิกขาบทที่ 6) ทรงปรารภ พวกภิกษุฉัพพัคคีย์ (กลุ่ม 6 รูป) บัญญัติ ณ กรุงราชคฤห์ เพราะเรื่องการสร้างกุฏิด้วยการขอตัวสร้างเอง โดยไม่มีเจ้าภาพและเกินขนาด ที่กำหนด อีกทั้งทำลายต้นไม้แ ละเบียดเบียนรังนก

    ข้อ [๑๔] วิหารการสิกขาบท (สิกขาบทที่ 7) ทรงปรารภ ท่านพระอุปนันทศากยบุตร บัญญัติ ณ กรุงโกสัมพี
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3. กลุ่มสิกขาบทเกี่ยวกับการใส่ความ (โจทอาบัติปาราชิก)
เป็นข้อที่ป้องกันการกลั่นแกล้ง และรักษาความสามัคคีในหมู่สงฆ์ ปรารภท่านพระเมตติยะ และ ภิกขุนีภุมมชกา บัญญัติ ณ กรุงราชคฤห์

    ข้อ [๑๕] ปฐมทุฏฐโทสสิกขาบท (สิกขาบทที่ 8) ทรงบัญญัติเพราะเรื่องที่พระกลั่นแกล้ง ใส่ความภิกษุอื่นด้วย อาบัติปาราชิกที่ไม่มีมูล (เรื่องพระทัพพมัลลบุตร) เกิดจากสมุฏฐานกาย วาจา และจิต

    ข้อ [๑๖] ทุติยทุฏฐโทสสิกขาบท (สิกขาบทที่ 9) ทรงบัญญัติเพราะเรื่องที่แกล้งอ้างเอา เล่ห์ บางอย่างจากเรื่องอื่น มารวมความแล้วแกล้งโจทใส่ความภิกษุอื่น ด้วยอาบัติปาราชิก เกิดจาก สมุฏฐาน กาย วาจา และจิต
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4. กลุ่มสิกขาบทเกี่ยวกับการทำสงฆ์ให้แตกกัน (สังฆเภท)
การควบคุมพฤติกรรม ไม่ฟังคำตักเตือน และพยายามแยกหมู่สงฆ์ ทรงบัญญัติ ณ กรุงสาวัตถี

    ข้อ [๑๗] สังฆเภทสิกขาบท (สิกขาบทที่ 10) ทรงปรารภ พระเทวทัต เพราะเรื่องที่พยายาม ทำลายสงฆ์ให้แตกแยกกัน เป็นฝักฝ่าย และไม่ยอมสละกรรมนั้นหลังจากสงฆ์สวดตักเตือนสวดสมนุภาสน์ครบ 3 ครั้ง

    ข้อ [๑๘] สังฆเภทานุวัตตกสิกขาบท (สิกขาบทที่ 11) ทรงปรารภ พวกภิกษุผู้ประพฤติ ตาม พระเทวทัต เพราะเรื่องการเข้าข้าง และสนับสนุนผู้ทำลายสงฆ์ ไม่ยอมสละพฤติกรรมแม้สงฆ์ สวด สมนุภาสน์ครบ 3 ครั้ง

    ข้อ [๑๙] ทุพพจสิกขาบท (สิกขาบทที่ 12) ทรงปรารภ ท่านพระฉันนะ เพราะเรื่องที่ท่านทำตัว เป็นคนว่ายากสอนยาก เมื่อภิกษุทั้งหลายตักเตือนโดยชอบธรรม กลับแสดงความดื้อดึง ไม่ยอม เชื่อฟัง จนสงฆ์ ต้องสวดสมนุภาสน์ครบ 3 ครั้ง

    ข้อ [๒๐] กุลทูสกสิกขาบท (สิกขาบทที่ 13) ทรงปรารภ พวกภิกษุอัสสชิและปุนัพพสุกะ เพราะ เรื่องที่ประพฤติตนประทุษร้าย ตระกูลชาวบ้าน (ทำตัวประจบ คลุกคลีคฤหัสถ์) และแสดงความ ดื้อรั้นไม่ยอมเชื่อฟัง หลังสงฆ์สวดสมนุภาสน์ครบ 3 ครั้ง
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5. สรุปประมวลกัณฑ์ (ข้อ [๒๑] และ [๒๒])

    ข้อ [๒๑] คาถาสรุปชื่อสิกขาบท เป็นบทพระคาถา ที่ระบุชื่อและลำดับของสิกขาบททั้ง 13 ข้อ ในสังฆาทิเสสกัณฑ์ อย่างเป็นระบบ เพื่อให้พระวินัยธรจำได้ง่าย

    ข้อ [๒๒] บทสรุปของกัณฑ์ สรุปภาพรวมในกัณฑ์นี้มีอาบัติสังฆาทิเสสทั้งหมด 13 ข้อ แบ่งเป็น อาบัติที่ต้องทันท ีเมื่อล่วงละเมิด (ปฐมาปัตติกะ) 9 ข้อ (ข้อ 1-9) และ อาบัติที่ต้องเมื่อสงฆ์ สวดสมนุภาสน์ครบ 3 ครั้งแล้วยังไม่ยอมสละกรรม (ยาวตติยกา) 4 ข้อ

เรื่องสำคัญของพระพุทธเจ้า
การบำเพ็ญบารมีในอดีตชาติ
การประสูติ แสงสว่าง แผ่นดินไหว
แสวงหาสัจจะบำเพ็ญทุกรกิริยา
ปัญจวัคคีย์หลีก สิ่งที่ตรัสรู้
ตรัสรู้ แสดงเทศนาปัญจวัคคีย์
ปลงสังขาร ปรินิพพาน
ลำดับขั้นการปรินิพพาน
เทวดาแสดงฤทธิ์ขณะถวายเพลิง
แบ่งพระสรีระออกเป็น ๘ ส่วน
 
พระไตรปิฎก 45 เล่ม
พระวินัยปิฎก 8 เล่ม
พระสุตตันตปิฎก 25 เล่ม
พระอภิธรรมปิฎก 12 เล่ม
ข้อมูลและโครงสร้างพระไตรปิฎก
ถาม-ตอบ กับ AI

 


 


2/8) พระไตรปิฎก เล่มที่ ๘ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๘ ปริวาร ข้อ [๘] - [๒๒]

1)
สังฆาทิเสสกัณฑ์
กัตถปัญญัติวาร

          [๘] พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสส แก่ภิกษุผู้พยายามปล่อยอสุจิ ณ ที่ไหน? ทรงปรารภใคร? เพราะเรื่องอะไร? ในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น มีบัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติ สัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติ สาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติ เอกโตบัญญัติ อุภโตบัญญัติ หรือ?

          บรรดาปาติโมกขุทเทศ ๕ สังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น หยั่งลงในอุเทศไหน? นับเนื่องในอุเทศไหน? มาสู่อุเทศโดยอุเทศที่เท่าไร? บรรดาวิบัติ ๔ เป็นวิบัติอย่างไหน? บรรดาอาบัติ๗ กอง เป็นอาบัติกองไหน? บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ อย่าง ย่อมเกิดขึ้นด้วยสมุฏฐานเท่าไร? บรรดาอธิกรณ์ ๔ เป็นอธิกรณ์อย่างไหน? บรรดาสมถะ ๗ ย่อมระงับด้วยสมถะเท่าไร?

          ในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น อะไรเป็นวินัย? ในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น อะไรเป็นอภิวินัย? ในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น อะไรเป็นปาติโมกข์? ในสังฆาทิเสส สิกขาบทที่ ๑ นั้น อะไรเป็นอธิปาติโมกข์? อะไรเป็นวิบัติ? อะไรเป็นสมบัติ? อะไรเป็นข้อปฏิบัติ?

          พระผู้มีพระภาค ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุ ผู้พยายามปล่อยอสุจิ เพราะทรง อาศัย อำนาจประโยชน์เท่าไร? พวกไหนศึกษา? พวกไหนมีสิกขาอันศึกษาแล้ว? สังฆาทิเสสสิกขา บทที่ ๑นั้น ตั้งอยู่ในใคร? พวกไหนย่อมทรงไว้? เป็นถ้อยคำของใคร? ใครนำมา?

2)
คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑

          [๙] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติ สังฆาทิเสส แก่ภิกษุผู้พยายามปล่อยอสุจิ ณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภท่านพระเสยยสกะ.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระเสยยสกะ พยายามปล่อยอสุจิด้วยมือ.

      ถ. ในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น มีบัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติ หรือ?
      ต. มีบัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ ๑ อนุปันนบัญญัติไม่มี ในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น.

      ถ. มีสัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติ หรือ?
      ต. มีแต่สัพพัตถบัญญัติ.

      ถ. มีสาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติ หรือ?
      ต. มีแต่อสาธารณบัญญัติ.

      ถ. มีเอกโตบัญญัติ อุภโตบัญญัติ หรือ?
      ต. มีแต่เอกโตบัญญัติ.

      ถ. บรรดาปาติโมกขุทเทศ ๕ สังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น หยั่งลงในอุเทศไหน? นับเนื่องในอุเทศไหน?
      ต. หยั่งลงในนิทาน นับเนื่องในนิทาน.

      ถ. มาสู่อุเทศโดยอุเทศที่เท่าไร?
      ต. มาสู่อุเทศโดยอุเทศที่ ๓.

      ถ. บรรดาวิบัติ ๔ เป็นวิบัติอย่างไหน?
      ต. เป็นศีลวิบัติ.

      ถ. บรรดาอาบัติ ๗ กอง เป็นอาบัติกองไหน?
      ต. เป็นอาบัติกองสังฆาทิเสส.

      ถ. บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ อย่าง สังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น ย่อมเกิดด้วย สมุฏฐานเท่าไร?
      ต. ย่อมเกิดด้วยสมุฏฐานอันหนึ่ง คือ เกิดแต่กายกับจิต มิใช่วาจา.

      ถ. บรรดาอธิกรณ์ ๔ เป็นอธิกรณ์อะไร?
      ต. เป็นอาปัตตาธิกรณ์.

      ถ. บรรดาสมถะ ๗ ระงับด้วยสมถะเท่าไร?
      ต. ระงับด้วยสมถะ ๒ อย่าง คือ สัมมุขาวินัย ๑ ปฏิญญาตกรณะ ๑.

      ถ. ในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น อะไรเป็นวินัย? ในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น อะไรเป็นอภิวินัย?
      ต. พระบัญญัติเป็นวินัย การจำแนกเป็นอภิวินัย.

      ถ. ในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น อะไรเป็นปาติโมกข์? ในสังฆาทิเสสสิกขาบท ที่ ๑ นั้น อะไรเป็นอธิปาติโมกข์?
      ต. พระบัญญัติเป็นปาติโมกข์ การจำแนกเป็นอธิปาติโมกข์.

      ถ. อะไรเป็นวิบัติ?
      ต. ความไม่สังวรเป็นวิบัติ.

      ถ. อะไรเป็นสมบัติ?
      ต. ความสังวรเป็นสมบัติ.

      ถ. อะไรเป็นข้อปฏิบัติ?
      ต. ข้อที่ภิกษุสมาทานอาปาณโกฏิกศีลตลอดชีวิตว่า จักไม่ทำกรรมเห็นปานนี้ แล้วศึกษา อยู่ในสิกขาบททั้งหลาย เป็นข้อปฏิบัติ.

      ถ. พระผู้มีพระภาค ทรงบัญญัติสังฆาทิเสส แก่ภิกษุผู้พยายามปล่อยอสุจิ เพราะทรง อาศัยอำนาจประโยชน์เท่าไร?
      ต. พระผู้มีพระภาค ทรงบัญญัติสังฆาทิเสส แก่ภิกษุผู้พยายามปล่อยอสุจิ

            เพราะทรงอาศัยอำนาจประโยชน์ ๑๐ ประการ คือ เพื่อความรับว่าดีแห่งสงฆ์ ๑ เพื่อความสำราญแห่งสงฆ์ ๑เพื่อข่มบุคคลผู้เก้อยาก ๑ เพื่ออยู่สำราญแห่งภิกษุ ผู้มีศีล เป็นที่รัก ๑ เพื่อป้องกันอาสวะ อันจะบังเกิดในปัจจุบัน ๑ เพื่อกำจัดอาสวะ อันจักบังเกิด ในอนาคต ๑ เพื่อความเลื่อมใสของชุมชนที่ยังไม่เลื่อมใส ๑ เพื่อความเลื่อมใส ยิ่ง ของชุมชนที่เลื่อมใสแล้ว ๑ เพื่อความดำรงมั่นแห่งพระสัทธรรม ๑ เพื่ออนุเคราะห์พระวินัย ๑.

      ถ. พวกไหนศึกษา?
      ต. พระเสขะและกัลยาณปุถุชนศึกษา

      ถ. พวกไหนมีสิกขาอันศึกษาแล้ว?
      ต. พระอรหันต์มีสิกขาอันศึกษาแล้ว.

      ถ. ตั้งอยู่ในใคร?
      ต. ตั้งอยู่ในสิกขากามบุคคล.

      ถ. พวกไหนย่อมทรงไว้?
      ต. สังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ ย่อมเป็นไปแก่พระเถระพวกใด พระเถระพวกนั้น ย่อม ทรงไว้.

      ถ. เป็นถ้อยคำของใคร?
      ต. เป็นพระดำรัสของพระผู้มีพระภาค อรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า.

      ถ. ใครนำมา?
      ต. พระเถระทั้งหลายนำสืบๆ กันมา.

3)

รายนามพระเถระผู้ทรงพระวินัย

          พระเถระเหล่านี้ คือ พระอุบาลี พระทาสกะ พระโสณกะ พระสิคควะ รวมเป็น ๕ ทั้ง พระโมคคัลลีบุตร นำพระวินัยมาในทวีปชื่อว่า ชมพู อันมีสิริ.

          แต่นั้น พระเถระผู้ประเสริฐ มีปัญญามากเหล่านี้ คือ พระมหินทะ ๑ พระอิฏฏิยะ ๑ พระอุตติยะ ๑ พระสัมพละ ๑ ... พระเถระผู้ประเสริฐ มีปัญญามากเหล่านี้ รู้พระวินัย ฉลาดในมรรคา ได้ประกาศพระวินัยปิฎก ไว้ในเกาะตามปัณณิ.

4)

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๒

          [๑๐] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสส แก่ภิกษุผู้ถึงความเคล้าคลึงด้วยกาย กับมาตุคาม ณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภท่านพระอุทายี.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทาย ีถึงความเคล้าคลึงด้วยกายกับมาตุคาม.

          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วยสมุฏฐานอันหนึ่ง คือเกิดแต่กายกับจิต มิใช่วาจา ...

5)

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๓

          [๑๑] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุผู้พูดเคาะมาตุคามด้วยวาจาชั่วหยาบ ณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภท่านพระอุทายี.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายี พูดเคาะมาตุคาม ด้วยวาจาชั่วหยาบ.

          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วยสมุฏฐาน ๓ คือ บางทีเกิดแต่กายกับจิต มิใช่วาจา บางทีเกิดแต่วาจากับจิต มิใช่กาย บางทีเกิดแต่กาย วาจา และจิต ...

6)

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๔

          [๑๒] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสส แก่ภิกษุผู้กล่าวคุณแห่งการบำเรอ ตนด้วยกาม ในสำนัก มาตุคาม ณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภท่านพระอุทายี.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายี กล่าวคุณแห่งการบำเรอตน ด้วยกาม ในสำนัก มาตุคาม

          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๓ ...

7)

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๕

          [๑๓] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสส แก่ภิกษุผู้ถึงความเป็นผู้เที่ยวชักสื่อ ณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภท่านพระอุทายี.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายีถึงความเป็นผู้เที่ยวชักสื่อ.

          มีบัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ ๑. บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วย สมุฏฐาน ๖ คือ บางทีเกิดแต่กาย มิใช่วาจา มิใช่จิต บางทีเกิดแต่วาจา มิใช่กาย มิใช่จิต บางทีเกิดแต่กาย กับวาจา มิใช่จิต บางทีเกิดแต่กายกับจิต มิใช่วาจา บางที่เกิด แต่วาจากับจิต มิใช่กาย บางทีเกิดแต่กาย วาจา และจิต ...

8)

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๖

          [๑๔] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุผู้ให้ทำกุฎีด้วยอาการขอเอาเอง ณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ เมืองอาฬวี.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภภิกษุชาวเมืองอาฬวี.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่ภิกษุพวกเมืองอาฬวีให้ทำกุฎีด้วยอาการขอเอาเอง.

          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

9)

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๗

          [๑๕] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุผู้ให้ทำวิหารใหญ่ ณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครโกสัมพี.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภท่านพระฉันนะ.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระฉันนะแผ้วถางพื้นที่วิหาร ได้สั่งให้ตัดต้นไม้ ที่เขาสมมติว่า เป็นเจดีย์ต้นหนึ่ง.

          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

10)

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๘

          [๑๖] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสส แก่ภิกษุผู้ตามกำจัดภิกษุ ด้วยธรรมมีโทษ ถึง ปาราชิก อันหามูล มิได้ ณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครราชคฤห์.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภพระเมตติยะและพระภุมมชกะ.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่พระเมตติยะ และพระภุมมชกะตามกำจัดท่านพระทัพพมัลลบุตร ด้วยธรรมมีโทษถึงปาราชิกอันหามูลมิได้.

          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๓ ...

11)

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๙

          [๑๗] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันต สัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสส แก่ภิกษุผู้ถือเอาเอกเทศบางอย่าง แห่งอธิกรณ์ อันเป็นเรื่องอื่น ให้เป็นเพียงเลศ ตามกำจัดภิกษุด้วยธรรม อันมีโทษถึงปาราชิก ณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ กรุงราชคฤห์.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภพระเมตติยะและพระภุมมชกะ.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่พระเมตติยะ และพระภุมมชกะ ถือเอาเอกเทศบางอย่างแห่งอธิกรณ์ อันเป็นเรื่องอื่น ให้เป็นเพียงเลศ ตามกำจัดท่านพระทัพพมัลลบุตร ด้วยธรรมอันมีโทษ ถึงปาราชิก.

          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดด้วยสมุฏฐาน ๓ ...

12)

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑๐

          [๑๘] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสส แก่ภิกษุผู้ทำลายสงฆ์ ผู้ไม่สละกรรม เพราะสวดสมนุภาส กว่าจะครบ ๓ จบ ณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ กรุงราชคฤห์.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภพระเทวทัต.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่พระเทวทัต ตะเกียกตะกายเพื่อทำลายสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงกัน.

          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วยสมุฏฐานอันหนึ่งคือ เกิดแก่ตาย วาจา กับจิต ...

13)

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑๑

          [๑๙] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสส แก่พวกภิกษุผู้ประพฤติตามภิกษุผู้ทำลายสงฆ์ ผู้ไม่สละกรรม เพราะสวดสมนุภาสกว่าจะครบ ๓ จบ ณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ กรุงราชคฤห์.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภภิกษุหลายรูป.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่ภิกษุหลายรูป ได้ประพฤติตามพระเทวทัต ผู้ตะเกียกตะกาย เพื่อทำลายสงฆ์.

          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วยสมุฏฐานอันหนึ่งคือ เกิดแต่กาย วาจา กับจิต ...

14)

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบท ที่ ๑๒

          [๒๐] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสส แก่ภิกษุผู้ว่ายาก ไม่สละกรรม เพราะสวด สมนุภาส กว่าจะครบ ๓ จบณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครโกสัมพี.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภท่านพระฉันนะ.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระฉันนะ อันภิกษุทั้งหลายว่ากล่าวอยู่โดยชอบธรรม ได้ทำตน ให้เป็นผู้อันใครๆ ว่ากล่าวไม่ได้.

          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วยสมุฏฐานอันหนึ่งคือ เกิดแต่กาย วาจา กับจิต ...

15)

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑๓

          [๒๑] ถามว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสส แก่ภิกษุผู้ประทุษร้ายสกุล ไม่สละกรรม เพราะสวด สมนุภาสกว่าจะครบ ๓ จบ ณ ที่ไหน?
      ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี.

      ถ. ทรงปรารภใคร?
      ต. ทรงปรารภภิกษุพวกพระอัสสชิ และพระปุนัพพสุกะ.

      ถ. เพราะเรื่องอะไร?
      ต. เพราะเรื่องที่ภิกษุพวกพระอัสสชิ และพระปุนัพพสุกะ ถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรม แล้วกลับหาว่า ภิกษุทั้งหลายถึงความพอใจ ถึงความขัดเคือง ถึงความหลง ถึงความกลัว.

          มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดด้วยสมุฏฐานอันหนึ่ง คือ เกิดแต่กาย วาจา กับจิต ...

สังฆาทิเสส ๑๓ สิกขาบท จบ

16)

หัวข้อประจำกัณฑ์

          [๒๒] สังฆาทิเสส ๑๓ สิกขาบท คือ ปล่อยน้ำสุกกะ ๑ เคล้าคลึง กาย ๑ วาจาชั่วหยาบ ๑ บำเรอตนด้วยกาม ๑ เที่ยวชักสื่อ ๑ สร้างกุฎี ๑ สร้างวิหาร ๑ ปาราชิกาบัติไม่มีมูล ๑ อ้างเลศบางอย่าง ๑ ทำลายสงฆ์ ๑ ประพฤติตามภิกษุ ผู้ทำลายสงฆ์ ๑ ว่ายาก ๑ ประทุษร้ายสกุล ๑

 



 
  โครงสร้างสุตตันตปิฎก (๒๕ เล่ม)
สุตตันตปิฎก
แบ่งเป็น ๕ นิกาย
(หมวด)    
๑ ทีฆทิกาย ๒ มัชฌิมนิกาย ๓ สังยุตตนิกาย ๔ อังคุตตรนิกาย ๕ ขุททกนิกาย
๕ นิกายโดยย่อ ๕ นิกายแบบลัดสั้น ๒๕ เล่มโดยย่อ ๒๕ เล่มตามหมวด ชุดเต็ม (เล่ม๙-๓๓)
           





หนังสือพุทธวจน ธรรมะของพระศาสดา
90 90 90 90
พุทธประวัติ ขุมทรัพย์ อริยสัจ
ภาคต้น
อริยสัจ
ภาคปลาย
ปฏิจจ ปฐมธรรม ตถาคต อนาคามี อินทรีย์
สังวร
สัตว์
สัตตานัง
ทาน
สกทาคามี
ฆราวาส
ชั้นเลิศ
มรรควิธี
ที่ง่าย
อริยวินัย เดรัจฉานวิชา กรรม สมถะ
วิปัสสนา
โสดาบัน อานา
ปานสติ
จิต มโน
วิญญาณ
ก้าวย่าง
อย่างพุทธะ
ตามรอย
ธรรม
ภพ ภูมิ
พุทธวจน
สาธยาย
ธรรม
สังโยชน์