พระนันทะ ห่มจีวรใหญ่ มีขนาด เท่าพระพุทธองค์ จึงทรงบัญญัติ ห้ามทำจีวรขนาดเท่าสุคตจีวร

เว็บไซต์ อนาคามี เผยแพร่คำพระศาสดา เผยแพร่คำสอนตถาคต เว็บไซต์เผยแพร่พระสุตรคำสอนของพระพุทธเจ้า คลิปคำสอน คลิปสาธยายธรรม

ค้นหาคำที่ต้องการ

พระนันทะ ห่มจีวรใหญ่มีขนาดเท่าพระพุทธองค์ ทรงบัญญัติ ห้ามทำจีวรขนาดเท่าพระสุคต

2749

19/2) พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๒ ข้อ [๗๗๖]-[๗๗๙]

(โดยย่อ)
พระนันทะรูปงาม
ท่านพระนันทะผู้เป็นพระมาตุลานุทราชา (โอรสของพระน้าเถร) มีร่างกายงดงามมาก ท่านได้สั่งทำ และห่มจีวรที่มีขนาดใหญ่เท่ากับ "สุคตจีวร" ทำให้ภิกษุอื่นเข้าใจผิด

ภิกษุผู้เถระเห็นท่านเดินมาแต่ไกล ก็นึกว่าเป็นพระพุทธเจ้าเสด็จมา สงฆ์ลุกขึ้นต้อนรับ พระเถระ ทั้งหลายจึงพากันลุกจากอาสนะเพื่อเตรียมต้อนรับด้วยความเคารพ เกิดความเพ่งโทษ พอ พระนันทะ มาถึง พระภิกษุรู้ความจริงก็พากันตำหนิและเพ่งโทษ

พระพุทธเจ้าทรงเรียกสอบ
พระพุทธองค์ทรงเรียกพระนันทะมาตรัสถาม ซึ่งท่านก็ยอมรับตามจริง ทรงตำหนิการกระทำ พระองค์ทรงติเตียนว่าไม่เหมาะสม ไม่เกื้อกูลต่อผู้ที่ยังไม่เลื่อมใส

ทรงบัญญัติสิกขาบท ทรงตั้งกฎห้ามภิกษุทำจีวรขนาดเท่าหรือใหญ่กว่าสุคตจีวร กำหนดโทษปาจิตตีย์ หากภิกษุใดฝ่าฝืน ต้องอาบัติปาจิตตีย์ประเภทเฉทนกะ (ต้องตัดจีวรออกก่อนจึงแสดงอาบัติได้)

พระภิกษุสังเกตเห็นความผิดปกติ
จากการที่พระนันทะมีรูปกาย และส่วนสูงใกล้เคียงกับพระพุทธเจ้า ทำให้การห่มจีวรขนาดใหญ่ เท่าสุคตจีวร ของท่านลวงตาให้เข้าใจผิดว่าเป็นพระพุทธเจ้าตั้งแต่ระยะไกล เมื่อตรวจสอบ และไต่สวน ลางที่ประชุมสงฆ์ พระนันทะได้กราบทูลยอมรับตามความจริงว่า ท่านใช้จีวรขนาด เท่ากับพระพุทธเจ้าจริง

	เรื่องสำคัญของพระพุทธเจ้า
	การบำเพ็ญบารมีในอดีตชาติ
	การประสูติ แสงสว่าง แผ่นดินไหว
	แสวงหาสัจจะบำเพ็ญทุกรกิริยา
	ปัญจวัคคีย์หลีก สิ่งที่ตรัสรู้
	ตรัสรู้ แสดงเทศนาปัญจวัคคีย์
	ปลงสังขาร ปรินิพพาน
	ลำดับขั้นการปรินิพพาน
	เทวดาแสดงฤทธิ์ขณะถวายเพลิง
	แบ่งพระสรีระออกเป็น ๘ ส่วน

	พระไตรปิฎก 45 เล่ม
	พระวินัยปิฎก 8 เล่ม
	พระสุตตันตปิฎก 25 เล่ม
	พระอภิธรรมปิฎก 12 เล่ม

	ข้อมูลและโครงสร้างพระไตรปิฎก
	ถาม-ตอบ กับ AI

(2749)
19/2) พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๒ ข้อ [๗๗๖]-[๗๗๙]
มหาวิภังค์ ภาค ๒

๙. รตนวรรค สิกขาบทที่ ๑๐
เรื่องพระนันทะ

[๗๗๖] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อาราม ของอนาถบิณฑิกคหบดี เขตพระนครสาวัตถี. ครั้งนั้น ท่านพระนันทะโอรส พระมาตุจฉา ของพระผู้มีพระภาค เป็นผู้ทรงโฉม เป็นที่ต้องตาต้องใจ (ร่าง)ต่ำกว่าพระผู้มีพระภาค ๔ องคุลี ท่านทรงจีวรเท่าจีวรพระสุคต ภิกษุเถระได้เห็นท่านพระนันทะมาแต่ไกล ครั้นแล้ว ลุกจากอาสนะสำคัญว่า พระผู้มีพระภาคเสด็จมา ท่านพระนันทะเข้ามาใกล้จึงจำได้ แล้วเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า ไฉนท่านพระนันทะจึงได้ทรงจีวรเท่าจีวร ของ พระสุคตเล่า แล้วกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค.

ทรงสอบถาม
พระผู้มีพระภาคทรงสอบถามท่านพระนันทะว่า ดูกรนันทะ ข่าวว่า เธอทรงจีวร เท่าจีวรสุคต จริงหรือ?

ท่านพระนันทะทูลรับว่า จริง พระพุทธเจ้าข้า.

ทรงติเตียนแล้วบัญญัติสิกขาบท
พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงติเตียนว่า ดูกรนันทะ ไฉนเธอจึงได้ทรงจีวร เท่าจีวร ของสุคตเล่า การกระทำของเธอนั่น ไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของชุมชน ที่ยัง ไม่เลื่อมใส หรือเพื่อความเลื่อมใสยิ่งของชุมชนที่เลื่อมใสแล้ว ...

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็แลพวกเธอพึงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดงอย่างนี้ ว่าดังนี้:-

พระบัญญัติ
๑๔๑. ๑๐. อนึ่ง ภิกษุใด ให้ทำจีวรมีประมาณเท่าสุคตจีวร หรือยิ่งกว่า เป็นปาจิตตีย์ มีอันให้ตัดเสีย นี้ประมาณแห่งสุคตจีวรของพระสุคตในคำนั้น โดยยาว๙ คืบ โดยกว้าง ๖ คืบ ด้วยคืบสุคต นี้ประมาณแห่งสุคตจีวรของพระสุคต.

เรื่องพระนันทะ จบ.

สิกขาบทวิภังค์
         [๗๗๗] บทว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ผู้ใด คือ ผู้เช่นใด ...
         บทว่า ภิกษุ ความว่า ที่ชื่อว่า ภิกษุ เพราะอรรถว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ ชื่อว่า ภิกษุ ที่ทรงประสงค์ในอรรถนี้.
         ที่ชื่อว่า มีประมาณเท่าสุคตจีวร คือ โดยยาว ๙ คืบ โดยกว้าง ๖ คืบ ด้วยคืบสุคต.
         บทว่า ให้ทำ คือ ทำเองก็ดี ให้ผู้อื่นทำก็ดี เป็นทุกกฏในประโยค เป็นปาจิตตีย์ด้วย ได้จีวรมา พึงตัดเสีย แล้วจึงแสดงอาบัติตก.

บทภาชนีย์
จตุกกะปาจิตตีย์
         [๗๗๘] จีวร ตนทำค้างไว้ แล้วทำต่อจนสำเร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
         จีวร ตนทำค้างไว้ แล้วใช้ผู้อื่นทำต่อจนสำเร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
         จีวร ผู้อื่นทำค้างไว้ ตนทำต่อจนสำเร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
         จีวร ผู้อื่นทำค้างไว้ ใช้คนอื่นทำต่อจนสำเร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์.

ทุกะทุกกฏ
ทำเองก็ดี ให้ผู้อื่นทำก็ดี เพื่อประโยชน์แก่ผู้อื่น ต้องอาบัติทุกกฏ.
ได้จีวรที่ผู้อื่นทำสำเร็จแล้วมาใช้สอย ต้องอาบัติทุกกฏ.

อนาปัตติวาร
[๗๗๙] ทำจีวรหย่อนกว่าประมาณ ๑ ได้จีวรที่ผู้อื่นทำสำเร็จแล้วมาตัดเสียแล้ว ใช้สอย ๑ ทำเป็นผ้าขึงเพดานก็ดี ทำเป็นผ้าปูพื้นก็ดี ทำเป็นผ้าม่านก็ดี ทำเป็น เปลือกฟูกก็ดี ทำเป็นปลอกหมอนก็ดี ๑ ภิกษุวิกลจริต ๑ ภิกษุอาทิกัมมิกะ ๑ ไม่ต้องอาบัติแล.


โครงสร้างสุตตันตปิฎก (๒๕ เล่ม)
สุตตันตปิฎก แบ่งเป็น ๕ นิกาย (หมวด)	๑ ทีฆทิกาย	๒ มัชฌิมนิกาย	๓ สังยุตตนิกาย	๔ อังคุตตรนิกาย	๕ ขุททกนิกาย
สุตตันตปิฎก แบ่งเป็น ๕ นิกาย (หมวด)	๕ นิกายโดยย่อ	๕ นิกายแบบลัดสั้น	๒๕ เล่มโดยย่อ	๒๕ เล่มตามหมวด	ชุดเต็ม (เล่ม๙-๓๓)