เว็บไซต์ อนาคามี เผยแพร่คำพระศาสดา เผยแพร่คำสอนตถาคต เว็บไซต์เผยแพร่พระสุตรคำสอนของพระพุทธเจ้า คลิปคำสอน คลิปสาธยายธรรม
ค้นหาคำที่ต้องการ    

ธรรมเลข ๖ เกี่ยวกับความเคารพ อาบัติ มูลเหตุวิวาท คุณสมบัติพระอุปัชฌาย์ และหลักการงดปาติโมกข์ 2987
  26/8) พระไตรปิฎก เล่มที่ ๘ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๘ ข้อ [๙๘๘] - [๙๙๑]
 

(โดยย่อ)
ว่าด้วยเรื่องความไม่เคารพและองค์คุณต่าง ๆ

1. ข้อ [๙๘๘] กล่าวถึงกลุ่มธรรมะ ที่มีจำนวนหมวดละ ๖ ข้อ เช่น ความไม่เคารพ ๖ และ ความเคารพ ๖ (ในพระศาสดา ธรรม สงฆ์ สิกขา ความไม่ประมาท และการต้อนรับ) นอกจากนี้ยังมี วินีตวัตถุ ๖, สามีจิกรรม ๖, สมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖, และอาการที่ภิกษุต้องอาบัติ ๖ ประการ รวมถึง อานิสงส์ของการทรงวินัย ๖, สิกขาบทที่ว่าด้วยอย่างยิ่ง ๖, และประเภทของ จีวรหรือน้ำย้อมที่มี ๖ ชนิด

2. กล่าวถึงอาบัติ ที่เกิดจากช่องทางต่าง ๆ เช่น อาบัติเกิดแต่กายกับจิต ๖, เกิดแต่วาจากับจิต ๖, และเกิดแต่กายวาจาจิต ๖ ระบุเรื่องมูลแห่งวิวาท ๖, มูลแห่งการโจท ๖, สาราณียธรรม ๖, และเกณฑ์ที่นิสัยจะระงับจากพระอาจารย์ ๖ ประการ

3. ข้อ [๙๘๙] ระบุถึงองค์คุณ ๖ ประการ ของพระอุปัชฌาย์ ที่สมควรจะให้กุลบุตร อุปสมบท ให้นิสัย หรือใช้สามเณรอุปัฏฐากได้
   - คุณสมบัติชุดแรก คือต้องเป็นผู้ประกอบด้วยกองศีล, สมาธิ, ปัญญา, วิมุตติ, และวิมุตติญาณ ทัสสนะ ของพระอเสขะ และมีพรรษาตั้งแต่ ๑๐ ขึ้นไป
   - คุณสมบัติอีกชุดระบุถึง ผู้ที่รู้แจ้งในอาบัติ, อนาบัติ, อาบัติเบา, อาบัติหนัก,
   - จำปาติโมกข์ได้แม่นยำ และมีพรรษาเกิน ๑๐ พรรษา

4. ข้อ [๙๙๐] กล่าวถึงเรื่อง การงดปาติโมกข์ โดยแบ่งเป็น การงดพระปาติโมกข์ที่ไม่ชอบ ด้วยธรรม ๖ อย่าง และที่ชอบด้วยธรรม ๖ อย่าง

5. ข้อ [๙๙๑] เป็นส่วนสรุป หัวข้อประจำวาร (อุพภโตวิภังค์) ที่รวบรวมคำสำคัญในหมวด ๖ ทั้งหมดไว้เพื่อประโยชน์ในการท่องจำและสืบทอด


เรื่องสำคัญของพระพุทธเจ้า
การบำเพ็ญบารมีในอดีตชาติ
การประสูติ แสงสว่าง แผ่นดินไหว
แสวงหาสัจจะบำเพ็ญทุกรกิริยา
ปัญจวัคคีย์หลีก สิ่งที่ตรัสรู้
ตรัสรู้ แสดงเทศนาปัญจวัคคีย์
ปลงสังขาร ปรินิพพาน
ลำดับขั้นการปรินิพพาน
เทวดาแสดงฤทธิ์ขณะถวายเพลิง
แบ่งพระสรีระออกเป็น ๘ ส่วน
 
พระไตรปิฎก 45 เล่ม
พระวินัยปิฎก 8 เล่ม
พระสุตตันตปิฎก 25 เล่ม
พระอภิธรรมปิฎก 12 เล่ม
ข้อมูลและโครงสร้างพระไตรปิฎก
ถาม-ตอบ กับ AI

 


 


26/8) พระไตรปิฎก เล่มที่ ๘ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๘ ข้อ [๙๘๘] - [๙๙๑]
ปริวาร

1)
หมวด ๖
ว่าด้วยความไม่เคารพเป็นต้น

          [๙๘๘] ความไม่เคารพมี ๖. ความเคารพมี ๖. วินีตวัตถุมี ๖ สามีจิกรรมมี ๖. สมุฏฐานอาบัติมี ๖. อาบัติมีอันตัดเป็นวินัยกรรมมี ๖. ภิกษุต้องอาบัติด้วยอาการ ๖. การทรง วินัยมีอานิสงส์ ๖. สิกขาบทที่ว่าด้วยอย่างยิ่งมี ๖ ภิกษุอยู่ปราศจากไตรจีวร ๖ ราตรี. จีวรมี ๖ ชนิด. น้ำย้อมมี ๖. ชนิด อาบัติเกิดแต่กายกับจิต มิใช่วาจามี ๖ อาบัติเกิดแต่วาจากับจิต มิใช่กายมี ๖. อาบัติเกิดแต่กายวาจาและจิตมี ๖. กรรมมี ๖. มูลแห่งวิวาทมี ๖. มูลแห่งการโจท มี ๖. สาราณียธรรมมี ๖. ผ้าอาบน้ำฝนยาว ๖ คืบพระสุคต จีวรพระสุคตกว้าง ๖ คืบพระสุคต. นิสัยระงับจากพระอาจารย์มี ๖. อนุบัญญัติในการอาบน้ำมี ๖. ภิกษุถือเอาจีวรที่ทำค้างไว้แล้วหลีกไป เก็บเอาจีวร ที่ทำค้างแล้วหลีกไป.


26/8) พระไตรปิฎก เล่มที่ ๘ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๘

2)
ว่าด้วยองค์ ๖ แห่งพระอุปัชฌาย์

          [๙๘๙] ภิกษุประกอบด้วยองค์ ๖ ควรให้อุปสมบท ควรให้นิสัย ควรให้สามเณร อุปัฏฐาก คือ :-
เป็นผู้ประกอบด้วยกองศีล ของพระอเสขะ ๑
เป็นผู้ประกอบด้วยกองสมาธิ ของพระอเสขะ ๑
เป็นผู้ประกอบด้วยกองปัญญา ของพระอเสขะ ๑
เป็นผู้ประกอบด้วยกองวิมุตติ ของพระอเสขะ ๑
เป็นผู้ประกอบด้วยกองวิมุตติญาณทัสสนะ ของพระอเสขะ ๑
เป็นผู้มีพรรษาสิบ หรือมีพรรษาเกินสิบ ๑.

          ภิกษุประกอบด้วยองค์แม้อื่นอีก ๖ ควรให้อุปสมบท ควรให้นิสัย ควรให้สามเณร อุปัฏฐาก คือ:-
เป็นผู้ประกอบด้วยกองศีล ของพระอเสขะด้วยตน และชักชวนผู้อื่นในกองศีล ของ พระอเสขะ ๑
เป็นผู้ประกอบด้วยกองสมาธิ ของพระอเสขะด้วยตน และชักชวนผู้อื่นในกองสมาธิของ พระอเสขะ ๑
เป็นผู้ประกอบด้วยกองปัญญา ของพระอเสขะด้วยตน และชักชวนผู้อื่นในกองปัญญา ของพระอเสขะ ๑
เป็นผู้ประกอบด้วยกองวิมุตติ ของพระอเสขะด้วยตน และชักชวนผู้อื่นในกองวิมุตติ ของพระอเสขะ ๑
เป็นผู้ประกอบด้วยกองวิมุตติญาณทัสสนะ ของพระอเสขะด้วยตน และชักชวนผู้อื่น ในกองวิมุตติญาณทัสสนะ ของพระอเสขะ ๑.
เป็นผู้มีพรรษาสิบ หรือมีพรรษาเกินสิบ ๑.

          ภิกษุประกอบด้วยองค์แม้อื่นอีก ๖ ควรให้อุปสมบท ควรให้นิสัย ควรให้สามเณร อุปัฏฐาก คือ
มีศรัทธา ๑
มีความละอาย ๑
มีความเกรงกลัวบาป ๑
ปรารภความเพียร ๑
มีสติตั้งมั่น ๑
มีพรรษาสิบ หรือมีพรรษาเกินสิบ ๑.

          ภิกษุประกอบด้วยองค์แม้อื่นอีก ๖ ควรให้อุปสมบท ควรให้นิสัย ควรให้สามเณร อุปัฏฐาก คือ
ไม่มีศีลวิบัติในอธิศีล ๑
ไม่มีอาจารวิบัติในอัชฌาจาร ๑
ไม่มีทิฏฐิวิบัติในอติทิฏฐิ ๑
เป็นผู้ได้ยินได้ฟังมาก ๑
มีปัญญา ๑
มีพรรษาสิบ หรือมีพรรษาเกินสิบ ๑.

          ภิกษุประกอบด้วยองค์แม้อื่นอีก ๖ ควรให้อุปสมบท ควรให้นิสัย ควรให้สามเณร อุปัฏฐาก คือ
อาจพยาบาลเอง หรือสั่งให้ผู้อื่นพยาบาลอันตวาสิก หรือสิทธิวิหาริก ผู้อาพาธ ๑
อาจระงับเองหรือวานผู้อื่นให้ช่วยระงับความกระสันอันเกิดขึ้นแล้ว ๑
อาจบรรเทาเองหรือวานผู้อื่นให้ช่วยบรรเทาความเบื่อหน่าย อันเกิดขึ้นโดยธรรม ๑
รู้จักอาบัติ ๑
รู้จักวิธีออกจากอาบัติ ๑
มีพรรษาได้สิบ หรือมีพรรษาเกินสิบ ๑

          ภิกษุประกอบด้วยองค์แม้อื่นอีก ๖ ควรให้อุปสมบท ควรให้นิสัย ควรให้สามเณร อุปัฏฐาก คือ
อาจฝึกปรืออันเตวาสิก หรือสัทธิวิหาริกในสิกขาอันเป็นส่วนอภิสมาจาร ๑
อาจแนะนำอันเตวาสิกหรือสัทธิวิหาริกในสิกขาเป็นส่วนเบื้องต้นแห่งพรหมจรรย์ ๑
อาจแนะนำในธรรมอันยิ่งขึ้นไป ๑
อาจแนะนำในวินัยอันยิ่งขึ้นไป ๑
อาจเปลื้องทิฏฐิผิดอันเกิดขึ้นแล้วโดยธรรม ๑
มีพรรษาได้สิบ หรือมีพรรษาเกินสิบ ๑.

          ภิกษุประกอบด้วยองค์แม้อื่นอีก ๖ ควรให้อุปสมบท ควรให้นิสัย ควรให้สามเณร อุปัฏฐาก คือ
รู้อาบัติ ๑
รู้สิ่งมิใช่อาบัติ ๑
รู้อาบัติเบา ๑
รู้อาบัติหนัก ๑
จำปาติโมกข์ทั้งสองได้ดีโดยพิสดาร จำแนกดี สวดคล่องแคล่ว วินิจฉัยถูกต้องโดยสูตร โดยอนุพยัญชนะ ๑
มีพรรษาได้สิบ หรือมีพรรษาเกินสิบ ๑.

ว่าด้วยงดปาติโมกข์

          [๙๙๐] งดปาติโมกข์ไม่เป็นธรรมมี ๖. งดปาติโมกข์เป็นธรรมมี ๖.

หมวด ๖ จบ


26/8) พระไตรปิฎก เล่มที่ ๘ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๘

3)
หัวข้อประจำหมวด

          [๙๙๑] อคารวะ ๑ คารวะ ๑ วินีตวัตถุ ๑ สามีจิกรรม ๑ สมุฏฐานอาบัติ ๑ สิกขาบทมีการตัดเป็นวินัยกรรม ๑ อาการ ๑ อานิสงส์ ๑ สิกขาบทว่าด้วยอย่างยิ่ง ๑ อยู่ปราศ ๖ราตรี ๑ จีวร ๑ น้ำย้อม ๑ อาบัติเกิดแต่กายกับจิต ๑ วาจากับจิต ๑ กายวาจาและจิต ๑ กรรม๑ มูลแห่งวิวาท ๑ มูลแห่งการโจท ๑ ด้านยาว ๑ ด้านกว้าง ๑ นิสัยระงับ ๑ อนุบัญญัติ ๑ถือเอาจีวรที่ทำค้าง ๑ เก็บเอาจีวรที่ทำค้าง ๑ อเสขธรรม ๑ ชักชวนผู้อื่นในอเสขธรรม ๑ มีศรัทธา ๑ อธิศีล ๑ พยาบาลผู้อาพาธ ๑ ฝึกปรือในอภิสมาจาร ๑ รู้อาบัติ ๑ งดปาติโมกข์ไม่เป็นธรรม ๑ งดปาติโมกข์เป็นธรรม ๑.

 

 

 

 

 


 
  โครงสร้างสุตตันตปิฎก (๒๕ เล่ม)
สุตตันตปิฎก
แบ่งเป็น ๕ นิกาย
(หมวด)    
๑ ทีฆทิกาย ๒ มัชฌิมนิกาย ๓ สังยุตตนิกาย ๔ อังคุตตรนิกาย ๕ ขุททกนิกาย
๕ นิกายโดยย่อ ๕ นิกายแบบลัดสั้น ๒๕ เล่มโดยย่อ ๒๕ เล่มตามหมวด ชุดเต็ม (เล่ม๙-๓๓)
           





หนังสือพุทธวจน ธรรมะของพระศาสดา
90 90 90 90
พุทธประวัติ ขุมทรัพย์ อริยสัจ
ภาคต้น
อริยสัจ
ภาคปลาย
ปฏิจจ ปฐมธรรม ตถาคต อนาคามี อินทรีย์
สังวร
สัตว์
สัตตานัง
ทาน
สกทาคามี
ฆราวาส
ชั้นเลิศ
มรรควิธี
ที่ง่าย
อริยวินัย เดรัจฉานวิชา กรรม สมถะ
วิปัสสนา
โสดาบัน อานา
ปานสติ
จิต มโน
วิญญาณ
ก้าวย่าง
อย่างพุทธะ
ตามรอย
ธรรม
ภพ ภูมิ
พุทธวจน
สาธยาย
ธรรม
สังโยชน์